Çiviyazısı MÖ 4.bin yılının sonlarında Mezopotamya’da yaşayan Sümerler tarafından bulunmuştur. Önceleri resim yazısı şeklinde somut kavramları anlatmaya yarayan bu yazı zamanla basitleştirilerek hece ve ideogramları yani kelimeleri kapsayan çiviyazısı halini almıştır. Bu yazıya, çivi şekline benzetildiğinden 19.yüzyıl dil bilginleri tarafından ‘çiviyazısı’ adı verilmiştir.

Çiviyazısı genellikle çeşitli şekiller verilmiş çamur halindeki kil üzerine kamış kalemlerle yazılıyordu. Kilden başka çeşitli taşlar, sayıları az da olsa gümüş, altın ve bronz üzerine yazılmış belgeler de bulunmaktadır.

Dünyanın en zengin koleksiyonlarından birine sahip olan müzemiz çiviyazılı belgeler arşivinden örnek olarak teşhirde bulunan tabletler arasında en eski yazıya örnek, lagaş kralı uru-ka-gi-na reformu, en küçük tablete örnek, hammurabi kanunu, atasözleri kitabı, zehirlenmeye karşı reçeteler ve en eski aşk şiiri verilebilir.

Hammurabi Kanunu Eski Babil sülalesinin 11 kralından altıncısı, 43 yıl saltanatta kalmış olan Hammurabi tarafından düzenlenmiştir. Kanunun orijinali 2.23 m boyunda diyorit bir stel üzerine yazılmış ve Susa kazılarından Louvre Müzesine götürülmüştür. Kanun 282 madde ve 3 bölümdür. Sergilenmekte olan bu metin Eski Babil döneminde okullarda okutulmak ve mahkemelerde kullanılmak için tabletler üzerinde kopya edilenlerdir ve Nippur’da bulunmuştur.

En eski aşk şiiri ise kutsal evliliği anlatan bir ilahidir. Bahar şenliklerinde bayram kutlama şarkısı olarak söylenen şiir Sümer inancına göre bereketi sağlamak amacıyla kralın, tanrıça Inanna’yı temsilen bir rahibe ile evlenmesi seremonisine eşlik etme için söyleniyordu.

(Kaynak: İstanbul Arkeoloji Müzesi)