Olasılıksız, son zamanlarda okuduğum, elimden bırakamadığım ve birilerine anlatmak için sabırsızlandığım bir kitap.

Dürüst olmalıyım ki aslında kitaba iki kere başladım. Birincı sefer yaklaşık 3 ay önceydi. Annem ve yakın arkadaşımın tavsiyesi üzerine kitaba başlamış ve sanırım ilk 35 sayfadan sonra bırakmıştım. Anlatılanları ilk 3 hikayeyle bağdaştıramamıştım; beklenmeyen, hatta tesadüf niteliğinde unsurlar taşıyan ilk 3 hikaye beni kitabın bir sürü kısa ve sözde olasılıksız olayların oluşunu anlatan kısa hikayeler kitabı olduğuna inandırmış ve “Bu mudur yani olasılıksız olanı yazmak” gibi gereksiz bir züppeliğe itmişti. Sonunda kitabı bırakmıştım.

Geçen hafta nasıl olduysa bu hislerimi yenerek tekrar başladım kitabı okumaya. Meğer 45. sayfada ilk iki hikayedeki ana karakterler kesişecekmiş. İlerleyen sayfalarda herkesin yolu birbiriyle kesişecek ve yaratıcı bir ürünü olan bu hikaye akıcılığı ile snob okuyucusunu alt ederken, onu her sayfada biraz daha içine çekecekmiş.

Hikayeyi anlatarak en can alıcı detayları afişe etmek istemediğimden sadece üstün körü bir özet vermekle yetineceğim. David Caine bir epilepsi hastası ve aynı zamanda kumarbaz. Ancak kumarda şanstan daha çok olasılık hesaplama kabiliyeti sayesinde başarılı olan bir doktora öğrencisi. Nava, Rus asıllı, geçmişinde gizli tuttuğu birtakım hesaplaşmaları olan, zamanın katılaştırdığı bir ajandır. Tversky, yasadışı ancak insanlık için inanılmaz sonuçlar yaratacak olan birtakım araştırmalar yapar ve aynı zamanda Caine’nin doktora profösörüdür. Julia, Tversky’nin öğrencisi, sevgilisi ve deneğidir. Bu kişiler ve daha niceleri aksiyon dolu bir kuantum fiziğini andıran bir çerçevede bir araya gelirler. Akabinde gerçekleşen olaylar bize insan doğasının -her ne kadar biz insanlar farklılaşmaya çalışsak da- birbirine benzediğini, temel manevi ihtiyaçların ve hırsların herkesin gözünü köreltebildiğini gösterir. Olayların çözülüm safhası ise olasılıksız olanın bile gerçekleşmesinin aslında alternatif olasılıklar arasında -her ne kadar öyle görünmemiş olsa da- olabilecek en az yanlış olasılık olduğunu gösteriyor.

Kuantum fizik kurallarını bu kadar saf bir dille, istatistiği bu kadar anlaşılır örneklerle anlatırken okuyucuyu bir sonraki sayfaya geçme heyecanından yanıp tutuşur hale getiren Fawer’in Olasılıksız isimli eseri gerçekten çok derin, çok yaratıcı ve çok etkileyiciydi.