Samothraki’nin Kanatlı Zaferi. Paros Mermeri, 328 cm, Louvre Müzesi, Paris.
Samothraki’nin Kanatlı Zaferi heykeli M.Ö. 3. yüzyıla dayanıyor. Modern kazılardan sonra anlaşıldığı kadarıyla, Yunan tanrıçası Nike’yi temsil eden bu heykel, bir gemi kadırgasının kıvrık pruvasına benzeyen bir kaidenin üzerinde duruyor, ve Tanrıça Nike’nin gökyüzünden muzaffer bir şekilde donanmasına doğru alçaldığını gösteriyor. Çok sayıda eksikleri ve ciddi hasarı olmasına rağmen Samothraki’nin Kanatlı Zaferi heykeli, Hellenistik dönemden kalan en önemli başyapıtlarından biri. Kafasının ve kollarının kaybolması üzücü olsa da birçok kişi bu eksiklerin heykelin doğaüstü havasını artırdığını düşünüyor. Form ve hareketin eşsiz bir ustalık ile ele alındığı bu naturalist heykeldeki en dikkat çekici noktalardan biri ise heykeldeki kumaş elbisede açıkça görülen işçiliktir. 

Heykelin kaidesinde beliren ‘Rhodhios’ kelimesi bu heykelin o dönemin en güçlü deniz donanmasına sahip olan Rodos’un bir deniz zaferini kutlamak için tasarlandığına dair bir ipucudur. 1863 senesinde, Yunanistan karasularındaki Samothraki üzerinde Fransız konsolosu ve amatör arkeolog Charles Champoiseau tarafından 118 ayrı parçaya dağılmış bir şekilde keşfedilen heykelin Makedonyalı komutan Poliorcetes Demetrios tarafından M.Ö. 295 ve 289 yılları arasındaki Kıbrıs deniz zaferinden sonra sipariş edildiği öne sürülüyor.

Yapıldığı dönemden beri birçok sanatçı ve tasarımcının farklı şekilde tepkisini topladığı bir kültürel ikon haline gelen heykel, 1884 yılından bu yana Paris’teki Louvre müzesinde Daru merdivenlerinin en yukarısında sergileniyor.

İtalyan Fütürist heykeltıraş Umberto Boccioni’nin 1913 tarihli ve bugün MoMA’da sergilenen Unique Forms of Continuity in Space heykelinin esin kaynağın Samothraki’nin Kanatlı Zaferi heykeli olduğuna şüphe yok. Bugün Rolls-Royce’un logosu olan heykelcik Spirit of Exctasy de Samothraki’nin Kanatlı Zaferi heykelinden yola çıkarak tasarlanmıştır. 1930’da Abel Lafleur tarafından tasarlanan ilk FİFA Dünya Kupası’nın ödül kupası da bu heykele dayalı bir tasarımdır. – Károly Aliotti